أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
428
قانون ( فارسى )
نفوذ دهد و در بندآمدهها راه نفوذ غذا را باز كند . به عقيدهء جالينوس بهترين داروى بدرقهكنندهء غذا و نفوذ دادن آن به سرعت پونهاى است . بيمار قبل از غذا تقريبا به وزن يك مثقال و بعد از غذا - بعد از آنكه غذا در معده هضم شده است - به وزن نيم درهم پونهاى بخورد . شراب كهنهء بسيار قوى و بسيار خوب بعد از غذا بنوشد . خوردن ترياق نيز بعد از غذا بسيار بهرهرسان است . هرگاه اطمينان حاصل شد كه غذاى فروداده كاملا در معده هضم شده است ، با آب گرم آبتنى كند . نبايد از ماساژ دادن بدن قبل و بعد از غذا اهمال كند . هرچند بدن ناتوان و لاغر باشد . بايد ماساژ وسيلهء پارچهء زبر باشد و پشت و شكم را تند ماساژ دهند . شايد نياز باشد كه بدن بيمار را با زفت و داروهاى خون به زير پوستكش بيندايى . علاج باز كردن بندآمدنيها را سابقا ياد گرفتهاى كه بايد چكار كنى ! نبايد لاغرى و ناتوانى تن بيمار تو را از علاجهاى نامبرده باز دارد ؛ زيرا هرگاه بندآمده را گشودى و خلط را - كه سبب بيمارى شده است - بيرون فرستادى ، آنگاه غذا به هر جاى بدن نفوذ مىكند و فساد هضمى در ميان نمىماند و بيمار نيرو از سر مىگيرد . فصل دهم علاج اسهال از اثر گداختن اگر سبب اسهال از اثر گدازيدن در بدن است چند جهت دارد . اگر سبب گدازيدن و ببار آوردن اسهال از اثر بيمارى دق و سل و امثال آنها است ، اميد معالجه بيش از اميد قطع سبب نيست . اگر سبب بيمارى اسهال گداختن از بدن اما آسانتر و پايينتر از حالات دق و سل و همانند آن است ، علاجش با داروهاى سردىبخش و ترىبخش ، تبديل هواى محيط ، داروهاى پاشيدنى و ماليدنى سردىبخش است . براى خاموش كردن حرارت ناشى از چنين حالت اسهالى قرص تباشير ، قرص كافور ، پاشيدنيها و گذاشتنىهاى سردىبخش بر سينه و قلب و كبد استعمال كن ! غذاى بيمار گوشتهاى سبك ، سوپ سركهآميز سردشدهء بدون چربى ، قطعههاى نازك گوشت ، غذاى آكنه با گوشت ، شورباى ماهى كه با سركه پخته باشد ، نان از آرد دوبار بيخته كه خوب سرشته و خوب برآمده باشد ، نان بر آتش برشته را سوپ كند و صمغ عربى و نشاسته در آن سوپ باشد ، آش ترشك و امثال آنها خوب است كه بخورد . نبايد يكباره مادهء سيلانى اسهال را بند آورد ؛ بايد به تدريج و كمكم اين عمل را انجام دهى و براى انجام دادن آن از معالجههاى ذكر شده استفاده كن . از قرص تباشير قبوضيتآور كه ويژگى دارد استفاده كن !